
Khảo sát mở về ly hôn tại Việt Nam


Community Survey
03.02.2024
Xin chào, mình là Trang. Hiện tại, mình đang học tập tại Mỹ, chuyên ngành Human Development and Family Science (tạm dịch: Tâm lý học Phát triển và Nghiên cứu về Gia đình). Đề tài nghiên cứu của mình tập trung vào mối quan hệ gia đình trong một số bước chuyển quan trọng. Mình đặc biệt quan tâm tới các trải nghiệm xoay quanh sự kiện ly hôn và mất người thân.
Hiện tại, mình và hai bạn cộng sự đang ấp ủ The Boombox, một dự án cộng đồng nhằm hỗ trợ các gia đình thích ứng với cuộc sống hậu ly hôn. Để có các ý tưởng thiết thực dựa trên nhu cầu của cộng đồng, chúng mình mong muốn lắng nghe trải nghiệm và trăn trở của bạn, dù bạn trực tiếp trải qua ly hôn, có bố mẹ ly hôn, có con cái ly hôn, có bạn bè, hay người thân ly hôn. Mọi chia sẻ, từ các góc nhìn, đều vô cùng quý giá với nhóm dự án.
Mời bạn cùng chia sẻ tại khảo sát ngắn này ạ: https://docs.google.com/.../1FAIpQLSdlm8gg64xAnP.../viewform
Thời gian: 3/2/2024 - 29/2/2024
…
Tại sao mình muốn nói về ly hôn?
Khoảng thời gian này hai năm trước, mình đang chuẩn bị bài luận nộp học bổng cao học. Thú thật rằng thời điểm đó, đứng giữa các trải nghiệm đa dạng trên hành trình của bản thân, mình loay hoay. Thế rồi dòng chữ trong cuốn sổ trước mắt như lời nhắc: Start where you are. Mình quyết định gõ những dòng đầu tiên.
““Mình chẳng biết phải làm gì cả…”. Hơn mười năm trước, tất cả những bức thư vô hình tôi viết lên tường đều bắt đầu như vậy. Giống như nhiều đ ứa trẻ lớn lên trong gia đình có bố mẹ ly hôn, ký ức sống động và đau điếng nhất của tôi bấy giờ không phải là những vụ ẩu đả ở sân chơi hay những mũi tiêm. Hồi đó, có một cô bé tuổi teen, trưa nào cũng ăn hai bữa cơm vì sợ bị bỏ rơi trong cuộc chiến giành quyền nuôi con của bố mẹ. Và đêm nào, cô bé ấy cũng âm thầm “nói chuyện” với bức tường bằng những dòng chữ vô hình kia. Chuyển nhà đến 14 chỗ ở khác nhau trong 10 năm, cuộc sống của tôi lúc bấy giờ đầy hỗn loạn.”.
Chẳng thể tin là bài luận có phần “trần trụi” ấy đã đưa mình tới Mỹ, nơi mà bạn bè mình hay đùa “nghiên cứu về ly hôn, đến Mỹ thì chuẩn rồi”. Lại nhớ trong vòng phỏng vấn, một thành viên trong hội đồng bày tỏ rằng cô cũng là một đứa trẻ lớn lên với cuộc ly hôn của bố mẹ, và việc cùng nhau nuôi con (co-parenting) hậu ly hôn ở Mỹ, trên thực tế, cũng nhiều thách thức lắm. Thì ra, ở nơi ly hôn phổ biến hơn không có nghĩa là trải nghiệm ly hôn bớt đau thương cho những người liên quan. Lớn lên với hai cuộc ly hôn của bố mẹ, cùng cơ hội va chạm với nhiều gia đình có trải nghiệm tương tự, mình hiểu phần nào những tác động sâu sắc và lâu dài của trải nghiệm này lên đời sống của các thành viên trong gia đình. Điều này càng khiến mình đau đáu, nếu ly hôn là lựa chọn hay là điều cần diễn ra, liệu có cách nào để chặng đường sau cuộc ly hôn có thể dễ thở và thanh thản hơn không? Mình đã lên đường đi học, với những nỗi niềm riêng và chung như thế.
Bước sang học kỳ thứ hai tại Mỹ, mỗi ngày đi học, mình lại có thêm các thảo luận cởi mở, sâu sắc và đa chiều về các trải nghiệm xoay quanh ly hôn. Cơ hội được tham gia và quan sát ở các lớp học về giáo dục ly hôn cũng cho mình thêm nhiều động lực và hy vọng. Trên hết, mình nhận ra rằng, nói về ly hôn có thể là một điều hữu ích. Và cũng là bước đi cần có đầu tiên. Vậy nên, hôm nay, mình viết ra những dòng này.
Trong những năm gần đây, các cấu trúc gia đình trên thế giới và tại Việt Nam càng trở nên đa dạng. Mình mong muốn hướng tới một xã hội, nơi dù tình trạng hôn nhân của bạn là gì, dù bạn kết hôn, sống độc thân, ly hôn, hay bất kỳ trạng thái khác, đó đều là một lựa chọn cá nhân được tôn trọng. Hai năm sau, mình đọc lại những dòng mình viết khi xưa, thấy trong lòng vẫn rần rần những xúc cảm mạnh mẽ.
“Bố tôi, trong những ngày cuối đời, đã xin lỗi về hai cuộc ly hôn của ông. Lòng tôi thắt lại khi biết rằng trong thâm tâm, ông vẫn coi những trải nghiệm trong hôn nhân của mình là “lỗi lầm” và “thất bại”. Với quyết tâm, tôi cũng khao khát thay đổi điều cấm kỵ cứng nhắc này và hướng tới một tương lai nơi tình trạng hôn nhân là một sự lựa chọn, chứ không nhất thiết là một bước đi dũng cảm.”
Mình đã, và vẫn đang theo đuổi điều đó.
Rất mong.